Efendimizin (aleyhissalatu vesselam) her iki bayramdan biri cuma gününe denk geldiğinde bayram namazına iştirak eden ashabını cuma kılıp kılmamaları hususunda serbest bıraktığına dair rivayetler mevcuttur. Zeyd Bin Erkam der ki: Peygamber (aleyhissalatu vesselam) bayram namazını kıldırdıktan sonra Cuma namazıyla ilgili ashabına ruhsat verdi ve dedi ki: "Cuma namazını kılmak isteyen, kılabilir" (Ebu Dâvud, Salât, 216 No: 1070). Yine Ebû Hureyre'nin (radiyallahu anh) rivayet ettiği bir hadiste Allah resulü (aleyhissalatu vesselam) şöyle buyurdu: "Şüphesiz bu gününüzde iki bayram vuku bulmuştur, dileyen kimse bayram namazıyla iktifa edip Cuma namazına gelmeyebilir, ancak biz Cuma namazını kılacağız" (Ebu Davud, Salat, 216, No: 1073).

Yukarıdaki her iki hadisle ilgili gerek muhaddisler gerekse fakihler farklı açıklamalarda bulunmuştur. Hanbelî mezhebine göre imam hariç, diğer kişilerden Cuma namazının yükümlülüğü düşer; dilerlerse cumayı kılmayabilirler. Zira Efendimiz (aleyhissalatu vesselam) imam olduğu için “biz Cuma namazını kılacağız” şeklinde buyurmuştur. Ayrıca, imamın Cuma namazını kıldırması, cemaatten kılmak isteyenlerin kendisine tâbi olması bakımından önemlidir. Diğer mezhep imamları ise bayram namazını kılanlardan Cuma namazının düşmeyeceği görüşünü benimseyerek yukarıdaki her iki hadisin, “Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah’ı anmaya koşun…” (Cuma 9) ayetini tahsisleştirecek/özelleştirecek kadar kuvvetli olmadığını belirtirler (San‘ânî, Sübülü’s-Selâm, II, 134).  Kaldı ki Cuma namazının, gün ayrımı olmaksızın vücubiyetine delalet eden ve terkini zecr eden sayısız sahih hadis bulunmaktadır. Şafiî mezhebine göre; bayram namazına iştirak edenlerden cumayı muaf tutan hadis, herkes için değil nidayı işitip Medine’nin yakınında bulunan köylerden gelenler için varid olmuştur (Şirbînî, Muğni’l-Muhtâc, II, 12). Yani namaz için uzak yerlerden gelenlerin cumayı beklemelerine gerek olmamakla birlikte gittikten sonra da geri dönmeyebilirler. Zira bu kimselerin aynı gün içerisinde aynı amaç (hutbe) için iki defa toplanmaları güçtür. Hz. Osman (radiyallahu anh) bu hususla ilgili şöyle der: "Ey insanlar! Bugün iki bayramın bir araya geldiği bir gündür. Medine’nin Avâli bölgesinde oturanlar Cuma namazını beklemek isterlerse beklesinler. Her kim de bayram namazından sonra evine dönmek isterse ona da evine dönmesi için izin verdim" (Buhârî, Edâhî, 16, No: 5572). Âliye’nin çoğulu olan Avâlî, Medine’nin doğu tarafına düşen bir köydür. Bayram namazı için bu köyden Medine’ye gelenlerin, bekleyip Cuma namazını kılmaları veya beklemeden köylerine dönmeleriyle ilgili Hz. Osman efendimiz kendilerine ruhsat vermiştir (Nevevî, el-Mecmû’, V, 463).